• Monthly Report (MPR)
• Government Resolutions (GR)

प्रस्तावना

एकात्मिक बाल विकास सेवा योजनेची संकल्पना व स्थापना

• 2 ऑक्टोबर 1975 साली एबाविसेयो ची उत्पत्ती झाली.
• भारतात सर्वप्रथम अमरावती जिल्हयात सुरुवात झाली. महाराष्ट्रात सध्या 44983 अंगणवाडया कार्यरत आहेत. सामाय ग्रामिण भागात 1000 लोकसंख्या असणाऱ्या गावाला तसेच आदिवासी विभागातील 700 लोकसंख्या असलेल्या गावात 1 अंगणवाडी या प्रमाणात प्रकल्पाची सुरुवात करण्यात आली.
• बालक शरीराने सामाजिक दृष्टीने आणि मनाने एक सुसंवार्धित बालक तयार होईल आणि त्यातुन समाजात एक नविन उत्तम पिढी निर्माण होईल यासाठी सर्व विभागाने आपले कौशल्य पणाला लावूलाभार्थीची एकाच वेळी सर्वदृष्टीने काळजी घेणे हा एकात्मिकबालविकास सेवा योजना विभागाचा मुख्य उद्देश आहे.

प्रशासकिय रचना

उदिष्टये

• 0 ते 6 वयोगटातील मुलाचा पोषक आहाराविषयक व आरोग्य विषयक दर्जा सुधारणे
• मुलांच्या योग्य मानसिक व शारिरिक समाजिक विकासाचा पाया घालणे
• बालमृत्यू, मुलांचा रोगटपणा व कुपोषण, शाळेतील गळतीचे प्रमाण कमी करणे
• माताना पोषण आहार आणि आरोग्य शिखण देवून मुलाचे सर्वसाधारण आरोगय व पोषण आहार या संबधीच्या गोष्टीची काळजी घेऊ शकतील अशा प्रकारे क्षमता वाढविणे
• बालविकासाला चालना मिळावी म्हणून विविध खात्यामध्ये धोरण व अंलबजावणी याबाबत समनवय घडवून आणाणे

एकात्मिक बाल विकास सेवा योजनेची सेवा तसेच लाभधारक

योजना अमंलबजावणी / कार्यवाही

• 6 महिने ते 6 वर्ष वयोगटातील मुले,15 ते 45 वयोगटातील गरोदर स्त्रिया व स्तनदा माता पुरक पोषण आहार देणे
• 0 ते 6 वर्षे वयोगटातील मुले,गरोदर स्त्रिया व स्तादा माता याना लसीकरणे करणे
• 0 ते 6 वर्षे वयोगटातील मुले,गरोदर स्त्रिया व स्तादा माता आरोग्य तपासणी करणे
• 0 ते 6 वर्षे वयोगटातील मुले,गरोदर स्त्रिया व स्तादा माता संदर्भ सेवा देणे
• 3 ते 6वर्षे वयोगटातील मुले औपचारिक शिक्षण
• 15 ते 45 वर्षे वयोगटातील स्त्रिया आरोग्य शिक्षण आणिक सकस आहार प्रशिक्षण

आपली अंगणवाडी अभियानाकरीता खालीलप्रमाणे वेगवेगळया स्तरावर समिती तयार करण्यात

जिल्हास्तर ( ग्रामीण )

आपली अंगणवाडी अभियानाचा आढावा घेण्यासाठी तसेच हे अभियान यशस्वीरित्या राबविण्यासाठी जिल्हा पातळीवर एका समितीचे गठन करण्यात यावे. त्याची रचना खालीलप्रमाणे राहील.

1) सभापती, महिला व बाल विकास विभाग, जिल्हा परिषद - अध्यक्ष
2) उप मुख्य कार्यकारी अधिकारी (बाक) - सदस्य सचिव
3) बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (ग्रामीण ) - सदस्य
4) कार्यकुशल मुख्यसेविका - सदस्य
5) जिल्हा आरोग्य अधिकारी - सदस्य
6) शिक्षण अधिकारी, प्राथमिक शिक्षण - सदस्य
7) महिला व बाल विकास क्षेत्रातील उपक्रमशील NGO - सदस्य
8) कार्यकुशल अंगणवाडी सेविका - सदस्य

आपली अंगणवाडी अभियानाचा आढावा घेण्यासाठी तसेच हे अभियान यशस्वीरित्या राबविण्यासाठी प्रकल्प स्तरावर एका समितीचे गठन करण्यात यावे. त्याची रचना खालीलप्रमाणे राहील.

1) पचायत समिती सदस्य, महिला व बाल कल्याण - अध्यक्ष
2) बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (ग्रामीण) - सदस्य सचिव
3) मुख्यसेविका - सदस्य
4) वैद्यकीय अधिकारी - सदस्य
5) उपशिक्षण अधिकारी, प्राथमिक शिक्षण - सदस्य
6) महिला व बाल विकास क्षेत्रातील उपक्रमशील NGO - सदस्य
7) कार्यकुशल मुख्य सेविका - सदस्य
8) कार्यकुशल अंगणवाडी सेविका - सदस्य

ग्रामस्तर

आपली अंगणवाडीचे अभियान यशस्वी रित्या राबविण्यासाठी ग्राम स्तरावर एका समितीचे गठनकरण्यात यावे. त्याची रचना खालीलप्रमाणे राहील.

1) सरपंच - अध्यक्ष
2) अंगणवाडी सेविका - सदस्य सचिव
3) ग्रामसेवक - सदस्य
4) महिला ग्रामपंचायत सदस्य - सदस्य
5) वैद्यकीय अधिकारी / ए. ए. एम - सदस्य
6) बीट प्रमुख तथा मुख्य सेविका - सदस्य
7) अंगणवाडी माता समिती सदस्य - सदस्य

केंद्रीय माहिती कायदा 2005 अन्वये माहिती अधिकारी संपर्क

शासकीय माहिती अधिकारी

सहाय्यक शासकीय माहिती अधिकारी

अपिलीय अधिकारी

• एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना विभागाविषयी अधिक माहिती